Утаанд “идэгдсэн” тэрбум төгрөг

23
400

Өргөдлийн байнгын хорооноос иргэдээс ирүүлсэн өргөдлийн дагуу Агаарын бохирдлыг бууруулахад зарцуулсан хөрөнгийн талаар албан тушаалтнуудаас тайлбар авах хэлэлцүүлгийг Төрийн ордонд зохион байгууллаа.

УИХ-ын гишүүн, Өргөдлийн байнгын хорооны дарга М.Оюунчимэг хэлэлцүүлгийг нээж хэлсэн үгэндээ, агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор жил бүр улсын төсөвт хөрөнгө суулгадаг боловч зориулалтын дагуу зарцуулагдахгүй байгаа талаар иргэд, байгууллагаас өргөдөл, хүсэлт ирүүлсээр байна. Энд нэг зүйл тодруулахад, уг хүсэлтэд дурдсан “Агаар, орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хөтөлбөр”-ийг Улсын Их Хурлаас батлаагүй, түүнчлэн Засгийн газрын тусгай сан болох “Цэвэр агаар сан”-гийн төсвийн хяналтын сонсгол нь Нийтийн сонсголын тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.3.3 дахь заалтын дагуу Засгийн газраас явуулах нийтийн сонсголын асуудалд хамаарч байгаа. Иймд Улсын Их Хурал хүсэлтэд дурдсан асуудлаар нийтийн сонсгол явуулах боломжгүй юм. Харин Өргөдлийн байнгын хорооны дүрмийн 5.1.7-д заасны дагуу холбогдох байгууллага, албан тушаалтнаас тайлбар, мэдээллийг сонсож, иргэдэд үнэн зөв мэдээлэл өгөх, цаашид авах арга хэмжээний талаар байр сууриа нэгтгэх зорилгоор энэхүү хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж байна.

Ингээд холбогдох албан тушаалтнууд хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан мэдээлэл хийв. Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны дэд сайд Ц.Батбаяр хийсэн мэдээлэлдээ, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2018 оны А-11 дүгээр тушаалаар байгуулагдсан ажлын хэсэг Архивын ерөнхий газарт хадгалагдаж байгаа “Цэвэр агаар сан”-гийн санхүү, үйл ажиллагааны архивын эх материалтай танилцаж, 92.2 тэрбум төгрөг зарцуулсан талаарх мэдээллийг нэгтгэн гаргасан. Тус сангаас хэрэгжүүлсэн арга хэмжээнд Үндэсний аудитын газар, Мөрдөн байцаах газар, Авилгалтай тэмцэх газраас тус тус ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж байгаа талаар мэдээлэл ирүүлсэн гэв.

Тодруулга:

Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулинд 2010 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр нэмэлт өөрчлөлт орж “Цэвэр агаарын сан”-г байгуулсан. Цэвэр агаарын сан 2011-2015 онд агаарын бохирдлыг бууруулах арга хэмжээнд 90 гаруй тэрбум төгрөг зарцуулсан. 2015 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдөр Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуульд өөрчлөлт орж тус сан татан буугдсан. 

Дараа нь Байгаль орчны үнэлгээ аудитын хэлтсийнн дарга А.Энхбат “Цэвэр агаар сан”-гийн үйл ажиллагааны талаарх дэлгэрэнгүй мэдээлэл хийж, ажлын хэсгээс гаргасан дүгнэлт танилцуулав. Үүнд, цаашид “Цэвэр агаар сан”-гийн 5 жилийн үйл ажиллагаанд санхүүгийн болон аудитын мэргэшсэн байгууллагаар шалгуулан дүгнэлт гаргах нь зүйтэй гэж үзэв.

Уг мэдээлэлд,

Эх сурвалж: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам

Мэдээлэлтэй холбогдуулан УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл, өнгөрсөн хугацаанд агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор төрөөс болон олон улсын байгууллагуудаас санхүүжилт авч, зарцуулсан хөрөнгө нь бодит байдалтай нийцэхгүй байгаа нь нууц биш. Хариуцлагын асуудлыг Өргөдлийн байнгын хороо хөндөж байгаад талархал илэрхийлье. Агаарын бохирдлоос үүдэн эрүүл мэндийн салбарт хөрөнгө мөнгөний дарамт, хохирол учруулж байна. Иймд хариуцлага тооцдог нэгж бий болгож, өнөөдрийн хэлэлцүүлгээс бодит үр дүн гарна гэдэгт итгэлтэй байна гэлээ.

Үргэлжлүүлэн Ерөнхий аудиторын орлогч С.Бүрэнбат, Үндэсний аудитын газар нь Цэвэр агаар сангийн хөрөнгийн зарцуулалт болон агаарын бохирдлыг бууруулах, утаа бага гаргах түлш боловсруулах зориулалтаар төсвөөс санхүүжүүлсэн хөрөнгийн зарцуулалт, үр дүнд Үндэсний аудитын газрын төрөлжсөн аудитын газруудаас 2009-2014 онд нийтдээ 3 удаа гүйцэтгэлийн болон нийцлийн аудит, Цэвэр агаар сангийн жилийн эцсийн санхүүгийн тайланд 3 удаа санхүүгийн тайлангийн аудит хийсэн байна.

Гүйцэтгэлийн аудитын тухайд:

2010 онд “Төсвөөс 2009 онд утаа бага гаргах зориулалт бүхий түлш боловсруулахаар санхүүжүүлсэн хөрөнгийн зарцуулалт, үр дүн”-д гүйцэтгэлийн аудит хийж, аудитын дүгнэлтэд үндэслэн ЭБЭХ-ний сайд болон Нийслэлийн Засаг даргад утаагүй түлшний хэрэглээг дэмжих, бэлтгэл ажлыг хангуулах, хэрэгжүүлж байгаа төсөл арга хэмжээний үр өгөөж, үр дүнг бодитой тогтоох талаар зөвлөмж өгчээ.

Нийцлийн аудитын тухайд:

Нийцлийн аудитын газар 2013 онд “Цэвэр агаар сангийн 2011-2013 оны үйл ажиллагааны хэрэгжилт”-д, 2014 онд““ДЦС-2” ТӨХК-ийг түшиглэн 210 мянган тн хагас коксжсон түлш үйлдвэрлэх хүчин чадалтай цогцолбор байгуулах төслийг хэрэгжүүлэх хөрөнгийн зарцуулалт, үр дүн”-д тус тус нийцлийн аудит хийж, дүгнэлтдээ үндэслэн хууль зөрчиж худалдан авах ажиллагааг зохион байгуулсан этгээд болон гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гүйцэтгэгч компаниудын бүртгэл хөтлөн, хариуцлага тооцох, хэрэгжүүлж буй төсөл, арга хэмжээний үр өгөөж, үр дүнг бодитой үнэн зөв тооцож ажиллах, агаарын бохирдол болон утааны хор холбогдлыг багасгах талаар сурталчилгааг үр дүнтэй зохион байгуулах талаар холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд зөвлөмж өгчээ.

Санхүүгийн тайлангийн аудитын тухайд:

Цэвэр агаар сангийн 2011, 2014 оны санхүүгийн тайланд “Зөрчилгүй” гэсэн дүгнэлт өгч байсан. Харин Төсвийн тухай хуульд заасан хугацаанд санхүүгийн тайлангаа ирүүлээгүй, түүнчлэн санхүүгийн тайлан 2.3 тэрбум, төсвийн гүйцэтгэлийн тайлан 1.2 тэрбум төгрөгийн зөрүүтэй байснаас Цэвэр агаар сангийн 2013 оны санхүүгийн тайланд “Дүгнэлт өгөхөөс татгалзах” санал дүгнэлт гаргасан  талаар мэдээлэлдээ дурджээ.

“Дүгнэлт өгөхөөс татгалзах” санал дүгнэлт гарсны дараа холбогдох байгууллага албан тушаалтнууд ямар арга хэмжээ авч хэрэгжүүлсэн талаар аль ч байгууллагын тайланд тусгагдаагүй байна.

Үндэсний аудитын газар нь УИХ-ын Төсвийн Байнгын хорооны 2018 оны 2 дугаар тогтоолын дагуу “Цэвэр агаар сан болон 2008-2016 онд агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлээр гадаад, дотоодын хөрөнгөөр хийгдсэн ажлуудын үр дүн”-д гүйцэтгэлийн аудит хийж, тайланг 2018 оны 9 сард багтаан УИХ-д хүргүүлэхээр төлөвлөж байна гэв.

Мэдээлэл сонссоны дараа УИХ-ын гишүүд асуулт асууж, тодруулга авав. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Б.Энх-Амгалан, 147 тэрбум төгрөгийг 4 жилийн хугацаанд салхинд хийсгэсэн байна. Энэ мөнгийг зуух, гэрийн бүрээс, автобусны хосолмол хөдөлгүүр зэрэгт зарцуулсан байна, гэтэл өнөөдөр бодит үр дүнд хүрээгүй байна. Үүнд хэнд хариуцлага тооцох талаар тодрууллаа.

Нийслэлийн Засаг даргын ногоон хөгжил, агаарын бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч Ж.Батбаясгалан, яндан буулгах ажил энэ жил эрчимтэй хийгдэж байгаа. Түүхий нүүрс ашиглахыг хориглох шийдвэр гарсан, 2019 оны 5 дугаар сараас эхлэн хэрэгжинэ, түүхий нүүрс орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх нэгдэл байгуулагдсан болно. Өнөөдрийн байдлаар 8 үйлдвэр үйл ажиллагаагаа эхлүүлэхэд бэлэн болсон гэв.

Өргөдлийн байнгын хорооны дарга М.Оюунчимэг, тайлан, мэдээлэлтэй танилцахад зөвхөн зар сурталчилгаанд зуун зуун сая төгрөг, мөн “Цэвэр агаар сан”-гийн дотоод зардалд л гэхэд 933 сая төгрөг зарцуулсан байна. Аудитын тайланд “дүгнэлт өгөхөөс татгалзсан” гэсэн байх юм. Үүнд тайлбар өгөхийг хүсье гэлээ.

Гүйцэтгэлийн аудитор М.Давааням хийсэн тайлбартаа, тухайн үеийн тайлан нь хугацаа нь хоцорсон төдийгүй үнийн дүн зөрсөн байсан учир аудитын дүгнэлт гаргах боломжгүй байсан гэв.

УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав, өмнөх жилүүдэд зарцуулсан сая сая ам.долларын үр дүн байхгүй байгаад маш их харамсалтай байна. Удахгуй БНСУ-аас 500 сая ам.долларын хөнгөлттэй зээл авахаар яригдаж байна, үүнийг юунд зарцуулах, төсөв боловсруулсан эсэх талаар тодруулав.

Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа ирэх 6 дугаар сараас төсөл, хөтөлбөрүүдийг нэгтгэн УИХ-ын Байнгын хорооны хуралдаанд танилцуулах болно. Түүнчлэн БНХАУ-аас орж ирэх 2 тэрбум юанаас түрээсийн орон сууцанд зарцуулахад анхааран ажиллаж байна.

УИХ-ын гишүүд асуулт асууж, тодруулга авсны дараа саналаа хэлэв. Тухайлахад УИХ-ын гишүүн Б.Энх-Амгалан, агаарын бохирдлыг бууруулах нэрийдлээр 197 сая төгрөгийг зөвхөн хэвлэл мэдээлэлд зарцуулсан байна, үүнээс гадна 327 сая төгрөгөөр цахим хуудас нээх, сурталчилгааны зориулалтаар 2.4 тэрбум төгрөгийг вэб сайтуудад шилжүүлсэн зэрэг баримтууд байна. Мөнгө авсан аж ахуйн нэгж, байгууллагын нэр, хаяг нь байна. Эдгээр хүмүүсийг шалгаж, хариуцлага хүлээлгэх хэрэгтэй гэсэн санал хэлэв.

УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очир, үргүй зардлыг дахин гаргахгүйн тулд хариуцлагыг өндөржүүлж, цагдаагийн байгууллагад шилжүүлэх нь зүйтэй гэлээ.

Ийнхүү өнөөдрийн хэлэлцүүлгийг Өргөдлийн байнгын хорооны дарга М.Оюунчимэг дүгнэж, хэлэлцүүлгийн явцад оролцогчдоос гаргасан саналыг үндэслэн дараахь зөвлөмжийг гаргав:

Үүнд, “Цэвэр агаар сан”-гийн Үндэсний аудитын газраас хийсэн гүйцэтгэлийн, санхүүгийн болон нийцлийн аудитын зөвлөмжийн хэрэгжилтийг хянан шалгах, тухайлбал, Цэвэр агаар сангийн 2013 оны санхүүгийн тайлан 2.3 тэрбум, төсвийн гүйцэтгэлийн тайлан 1.2 тэрбум төгрөгийн зөрсөн асуудлыг хууль хяналтын байгууллагаар шалгуулж, “Цэвэр агаар сан”-д учирсан хохирлыг тодорхой болгож, уг хохирлыг гэм буруутай этгээдээр нөхөн төлүүлэх арга хэмжээ авах; Мөн төсөл хөтөлбөр тус бүр дээр гарсан зардал, үр өгөөжийн тооцоог хянан үзэж, буруутай этгээдэд хариуцлага тооцох хэмээн туссан байна.

Хэлэлцүүлэгт УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл, УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав, Б.Энх-Амгалан, Д.Дамба-Очир, холбогдох яам, нийслэл, ТББ болон иргэдийн төлөөлөл оролцлоо

23 COMMENTS

  1. My spouse and i ended up being contented Albert managed to do his web research through the precious recommendations he made from your own web page. It is now and again perplexing just to choose to be offering information and facts that many the rest might have been trying to sell. And we remember we now have you to appreciate for this. The explanations you have made, the easy blog menu, the friendships you can help engender – it is many remarkable, and it is aiding our son in addition to the family understand the article is enjoyable, which is wonderfully mandatory. Thanks for all!
    adidas ultra boost [url=http://ux.nu/AhLz9]adidas ultra boost[/url]

  2. My wife and i ended up being very fortunate when Peter could do his homework through the entire precious recommendations he received from your very own blog. It is now and again perplexing just to possibly be handing out steps which often other people might have been selling. We do understand we need you to give thanks to for that. All the illustrations you made, the easy site navigation, the friendships you can help foster – it is most amazing, and it’s leading our son in addition to us recognize that this issue is entertaining, and that’s exceedingly vital. Thank you for all the pieces!
    air jordan 11

  3. I happen to be writing to let you be aware of of the nice discovery my child enjoyed going through your blog. She came to find a wide variety of pieces, including what it is like to have a marvelous teaching heart to have most people without hassle know just exactly a number of complicated issues. You truly surpassed visitors’ desires. I appreciate you for giving those powerful, trustworthy, edifying and also cool tips on the topic to Mary.
    paul george shoes

  4. I have to convey my passion for your generosity giving support to individuals that have the need for help on this one matter. Your personal commitment to getting the solution throughout turned out to be rather practical and have encouraged professionals much like me to achieve their objectives. Your personal useful help and advice can mean this much a person like me and far more to my peers. Thank you; from all of us.
    nike epic react

  5. I precisely had to thank you so much yet again. I’m not certain what I might have carried out in the absence of the advice provided by you about this concern. It truly was the terrifying issue in my position, however , being able to view this well-written strategy you handled the issue made me to jump for gladness. I will be grateful for your work and hope that you realize what a great job you are always carrying out training people today by way of your web site. I am sure you’ve never got to know any of us.
    pandora charms

  6. I truly wanted to write down a brief remark in order to appreciate you for all of the great tactics you are placing on this website. My incredibly long internet look up has finally been honored with pleasant information to go over with my company. I would declare that we readers are undeniably lucky to live in a remarkable community with very many special individuals with valuable tactics. I feel somewhat lucky to have discovered your entire site and look forward to really more brilliant times reading here. Thank you again for all the details.
    nmd

  7. I wanted to compose a small word so as to appreciate you for some of the amazing tips you are writing on this site. My time consuming internet lookup has now been honored with reputable knowledge to write about with my relatives. I would tell you that we readers actually are rather blessed to exist in a fine community with many awesome individuals with valuable tricks. I feel very much privileged to have seen the web pages and look forward to plenty of more thrilling minutes reading here. Thanks once more for all the details.
    goyard wallet

  8. I simply wanted to construct a quick word to be able to appreciate you for all of the precious guidelines you are sharing on this website. My time-consuming internet look up has now been compensated with good ideas to share with my friends and family. I would point out that most of us website visitors are very much lucky to dwell in a perfect site with so many marvellous professionals with very helpful opinions. I feel rather happy to have used your entire webpages and look forward to tons of more excellent times reading here. Thanks again for all the details.
    lebron james shoes

  9. I and also my pals have been reading through the nice key points located on the blog and before long got an awful feeling I had not expressed respect to the web blog owner for those strategies. The men happened to be passionate to see all of them and have undoubtedly been having fun with them. Appreciate your genuinely well accommodating and also for pick out this form of awesome tips most people are really wanting to learn about. Our own honest regret for not expressing appreciation to you sooner.
    yeezy boost 350

  10. I precisely wished to thank you so much once more. I’m not certain what I might have taken care of in the absence of these pointers contributed by you on such a theme. Certainly was a very intimidating circumstance for me, but witnessing this specialised way you resolved the issue made me to cry with delight. I am happy for this advice and even pray you realize what a powerful job you’re accomplishing teaching people thru your web blog. I am certain you have never come across any of us.

  11. I simply wanted to thank you very much yet again. I’m not certain the things I would’ve gone through in the absence of the entire tricks contributed by you regarding such topic. It actually was an absolute troublesome problem in my position, however , coming across the very professional way you resolved that forced me to cry for joy. I’m happier for your advice and even wish you know what a powerful job you are always providing instructing other individuals using your blog post. Most likely you have never got to know all of us.
    moncler jacket

  12. I want to convey my respect for your kindness supporting those who require help with that area. Your real dedication to passing the solution all around became extraordinarily important and has consistently empowered some individuals just like me to realize their goals. Your entire useful suggestions indicates a lot to me and even more to my fellow workers. Thanks a ton; from everyone of us.
    adidas nmd r1

  13. I simply wished to say thanks again. I do not know the things that I could possibly have taken care of in the absence of the type of suggestions provided by you directly on such problem. It seemed to be the scary condition in my position, however , witnessing a well-written form you managed that forced me to cry for delight. Now i am thankful for the service and sincerely hope you comprehend what a powerful job you are accomplishing teaching people through the use of a web site. Probably you’ve never encountered all of us.
    asics shoes

  14. I would like to point out my respect for your kindness supporting all those that actually need guidance on that niche. Your special dedication to passing the message throughout was definitely productive and have truly permitted men and women much like me to get to their endeavors. Your entire warm and helpful suggestions means this much a person like me and especially to my fellow workers. Regards; from each one of us.
    hermes handbags

  15. I am glad for commenting to make you be aware of what a extraordinary experience my cousin’s girl gained browsing yuor web blog. She even learned a good number of pieces, which include what it’s like to have a wonderful giving mindset to make many more easily completely grasp a variety of multifaceted matters. You undoubtedly exceeded readers’ expectations. I appreciate you for coming up with such valuable, trusted, informative and as well as cool tips on that topic to Gloria.
    air jordan shoes

  16. My spouse and i have been now ecstatic Chris could carry out his basic research by way of the precious recommendations he had in your blog. It is now and again perplexing to simply find yourself giving for free concepts which often most people may have been selling. And we all fully grasp we’ve got the writer to be grateful to because of that. Most of the explanations you have made, the simple blog menu, the friendships your site give support to foster – it is all great, and it’s really assisting our son in addition to our family believe that that situation is pleasurable, which is certainly truly essential. Many thanks for the whole thing!
    vapormax

  17. I as well as my guys appeared to be examining the great secrets located on your website and then unexpectedly I got a horrible feeling I never thanked the web site owner for those tips. Most of the women were very interested to see all of them and now have in reality been tapping into those things. I appreciate you for getting indeed considerate as well as for using some incredible subject areas most people are really desperate to be aware of. Our sincere regret for not expressing appreciation to you sooner.
    yeezy boost 350

  18. My spouse and i felt delighted Albert could do his preliminary research because of the ideas he discovered out of the web site. It’s not at all simplistic just to be freely giving guidelines that a number of people have been making money from. And we also figure out we have the blog owner to give thanks to for this. All of the explanations you made, the simple web site navigation, the relationships you will give support to foster – it is all fantastic, and it’s really aiding our son and our family understand this matter is exciting, and that is rather fundamental. Many thanks for all the pieces!
    kd shoes

  19. A lot of thanks for all your efforts on this website. Betty really loves making time for internet research and it’s easy to see why. Many of us hear all concerning the powerful mode you produce invaluable guides via this web site and therefore foster response from people on that area then my girl is in fact discovering a lot. Take advantage of the remaining portion of the new year. You’re doing a really great job.
    ferragamo belt

  20. My spouse and i have been now cheerful that Jordan managed to do his preliminary research using the precious recommendations he had using your web site. It is now and again perplexing just to always be giving away instructions some other people could have been making money from. And we all do know we’ve got you to be grateful to because of that. Most of the illustrations you have made, the straightforward website navigation, the relationships you will help create – it’s got many exceptional, and it’s leading our son and us reckon that that theme is cool, and that is rather pressing. Many thanks for all the pieces!
    ultra boost

  21. I precisely wished to say thanks yet again. I’m not certain the things I would have followed without these information shown by you on such question. It truly was an absolute fearsome case for me personally, but looking at this expert approach you dealt with it made me to cry for gladness. I will be happier for your information and as well , hope you realize what an amazing job your are doing instructing others through the use of your webblog. Most likely you’ve never come across any of us.
    longchamp

  22. I simply had to thank you so much yet again. I do not know the things I would have handled in the absence of the actual tips and hints contributed by you directly on this subject matter. It has been a real challenging concern for me personally, but noticing a new professional avenue you treated it made me to leap with happiness. Now i’m happier for the guidance and sincerely hope you really know what an amazing job that you are getting into teaching men and women through your web blog. Most probably you haven’t encountered any of us.
    jordan 4

  23. I and also my pals appeared to be taking note of the nice thoughts located on the blog and so quickly got a terrible feeling I had not thanked you for those techniques. The women had been so happy to learn all of them and have now actually been enjoying them. Thanks for actually being really helpful and for picking this kind of perfect subjects most people are really desperate to discover. My personal honest regret for not saying thanks to you earlier.
    adidas eqt

Сэтгэгдэл үлдээх

Please enter your comment!