“Би олон мянган ажлын байр бий болгосон агуу Ерөнхийлөгч болно”

0
65

Өнгөрсөн сарын дундуур Америкийн тэрбумтан Дональд Трамп АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд Бүгд найрамдах намаас өрсөлдөх бодолтой байгаагаа зарласан билээ. Тэрбээр намын сунгаанд 12 хүнтэй өрсөлдөнө. “NBC News” болон “Wall Street Journal” сэтгүүлээс явуул­сан санал асуулгаар Трамп Бүгд найрамдах намын нэр дэвшигч­дийн дунд нэр хүндээрээ арав­дугаар байрт оржээ. Сонир­хуулахад, санал асуулгад оролц­сон бүх хүн таньдаг цорын ганц нэр дэвшигч нь Трамп байсан бөгөөд түүний төлөө саналаа өгөхөд бэлэн хүний тоо гуравдугаар сараас хойш 23-аас 32 хувь болтлоо нэмэгдсэн байна.

Дональд Трампын сонгуулийн кампанит ажлын уриа нь “Хуучны агуу Америкийг эргүүлж ав­чирья”. Хэрхэн эргүүлж авчрах талаараа сонгуулийн кампаниа нээж хэлсэн үгэндээ өгүүлжээ.

Цагаачлал

Трампын бодлоор АНУ-д хамгийн муу мексикчүүд ирдэг гэнэ. “Тэд хар тамхи, гэмт хэрэг, хүчирхийллийг авчирдаг” гэж тэрбумтан мэдэгдсэн байна. Мөн тэрбээр Латин Америкийн бусад орон, Ойрхи Дорнодоос ч мөн адил ийм асуудалтай цагаачид ирдэг гэжээ. Трамп ийм цагаачлалыг зогсоохоо амлаж байна. Үүний тулд тэрбээр Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон тохиолдолд Мексикийн хил дээр “Их хэрэм” босгох гэнэ. Гэхдээ энэ төслийг Мексикийн өөрийнх нь хөрөнгөөр хэрэгжүүлнэ гэжээ.

Эрүүлийг хамгаалах

Тэрбумтан эрүүл мэндийн салбарт хэрэгжүүлж буй “Медикэр” болон “Медикейд” хөтөлбөрийг бүрэн дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна. Харин Ерөнхийлөгч болбол “Обамакэр” хөтөлбөрөөс (Бүх нийтийг эрүүл мэндийг даатгалд заавал хамруулах гол заалт бүхий эрүүлийг хамгаалах салбарыг шинэчлэх хөтөлбөр) татгалзахаа амлажээ. Трамп “Бид “Обамакэр”-ийг цуцлах ёстой. Түүнийг иргэд, улс оронд хямд төсөр, бүгдэд хүртээмжтэй илүү сайн зүйлээр орлуулж болно” гэжээ.

Эдийн засаг

Бүгд найрамдах намаас нэр дэвших өндөр магадлалтай нэр дэвшигч АНУ-ын ажилгүйдлийн түвшин 21 хувьд хүрсэн хэмээн мэдэгдлээ. Тэрбээр Америкийн бизнесийг хилийн чанадаас эргүүлэн татах замаар ажлын шинэ байр бий болгохыг санал болгожээ. Түүний бодлоор Америкийн үйлдвэрлэгчдийн гадаадад бэлтгэсэн бараа бүтээгдэхүүнд ногдуулах гаалийн татварыг нэмэгдүүлснээр тэд үйлдвэрээ АНУ-ын газар нутагт эргүүлж авчирахаас өөр аргагүй болох гэнэ. Мөн Трамп Япон, Хятад зэрэг оронтой тогтоосон худалдааны нөхцөлөө Вашигтон эргэж харах ёстой гэж үзэж байна. “Япон манайд олон сая машин нийлүүлдэг. Харин бид яаж байна. Та хэзээ хамгийн сүүлд Токиод “Chevrolet” явж байхыг харсан бэ. Тэнд ийм маркийн машин нэг ч байхгүй”. Харин Бээжинг юанийн ханшаа унагаж байгаагаас болж Америкийн компаниуд Хятадтай өрсөлдөх боломжгүй болсон хэмээн буруутгажээ. Түүнээс гадна АНУ-ын өр удахгүй 20 их наяд, дараа нь бүр 24 их наяд ам.доллар болж өснө гэж улстөрч үзэж байна. “Энэ бол эргэж буцах боломжгүй цэг. Тэр үед бид Грек шиг, аврах боломжгүй улс болж хувирна” хэмээн Трамп анхааруулав.

Гадаад бодлого

Трамп АНУ Иракт цэргээ оруулсныг шүүмжиллээ. Түү­ний бодлоор энэ ажиллагаа Ойрхи Дорнодын байдлыг улам хурцатгаж, Багдадыг өөрийн хяналтад оруулах боломжийг Тегеранд олгожээ. Түүнээс гадна “Исламын улс” болон Иран америкчуудын ашиглах ёстой байсан газрын тосны нөөцийг хяналтдаа авсан гэж Трамп үзэж байна. Мөн тэрбээр “Исламын улс”-ын учрыг олж чадах шилдэг генералуудыг олж, Иранд цөмийн зэвсэгтэй болох боломжийг олгох­гүй гэдгээ амлажээ. Трамп цэргийн зардлыг нэмэгдүүлэхийн төлөө байгаагаа илэрхийлж, “Хятад бол “Исламын улс”-аас ч илүү асуудал” гэж мэдэгдсэн байна.

Сонгуулийн арифметик

Трамп өөрийн эд баялгаа ивээн тэтгэгчдээс санхүүгийн хамааралтай бусад нэр дэвшигч­дээс ялгарах давуу тал гэж нэрлэжээ. “Forbes” сэтгүүл түү­ний хөрөнгийг 4.1 тэрбум ам.дол­лараар үнэлдэг ч Трамп өөрөө 8.7 тэрбум гэж баталдаг. Түүнээс гадна тэрбээр өөрийгөө улс орныхоо төлөө их зүйл хийж, олон арван мянган хүнийг ажилтай болгосон гэж үзэж байна. “Би олон мянган ажлын байр бий болгосон агуу Ерөнхийлөгч болно” хэмээн Трамп мэдэгдсэн юм. Мөн тэрбээр өөрийн өрсөлдөгчдийг шүүмжлээд амжжээ. Жишээ нь, Жеб Буш, Марк Рубио аль нь ч Иракт цэрэг оруулсан нь зөв алхам байсан уу гэсэн асуултад хангалттай хариулт өгч чадаагүй гэнэ. Трампийн хэлсэн үгийг Америкийн олон нийт янз бүрээр хүлээж авлаа. “Politico” сэтгүүлийн Рожер Саймон “Twitter”-тээ Трампын санхүүгийн тайланг биш, сэтгэц нь эрүүл эсэх талаар магадлагааг сонсохыг хүсч байгаагаа бичжээ.

Ардчилсан намын хэвлэлийн төлөөлөгч Холли Шульман тэрбумтан сонгуульд өрсөлдөх болсонтой холбогдуулж егөөдсөн мэдэгдэл хийсэн байна. “Өнөөдөр Трамп Бүгд найрамдах намаас Ерөнхийлөгчийн сунгаанд өрсөл­дөхөө зарласан хоёр дахь томоохон нэр дэвшигч боллоо. Улс орныг хөгжүүлэх илүү олон санааг бид түүнээс сонсоно гэж найдаж байна” гэж уг мэдэгдэлд өгүүлжээ.

“Хорлон сүйтгэгч”

Трамп нэрээ дэвшүүлсэн нь олон хүний хувьд гэнэтийн явдал болов. Тэрбээр бүр 1988 онд Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцож болох талаар ам алдаж байсан ч ерөөсөө өрсөлдөөгүй. 2011 онд олон нийтийн дунд явуулсан санал асуулгаар хэсэг хугацаанд тэрбумтан нэр хүндээ­рээ Бүгд найрамдах намын нэр дэвшигчдийг тэргүүлж, Обама­гийн дараа орж байсан юм. Гэвч Трамп 2011 оны тавдугаар сард Ерөнхийлөгчид өрсөлдөхөөс татгалзжээ.

Трампыг энэ удаа бие даа­сан нэр дэвшигч болж магадгүй гэж “Politico”-гийн сурвалжлагч Мэтт Лэтимер үзэж байна. Ингэсэн тохиолдолд тэр бүгд най­рамдахчуудын хувьд тэрбум­тан Росс Перотой адилхан жин­хэнэ “хорлон сүйтгэгч” бо­лох гэнэ. Перо 1992 оны сон­гуульд сонгогчдын 19 хувийн дэмж­лэгийг авч эцэг Жорж Бушийн саналыг хуваалцсанаар Билл Клинтон ялалт байгуулсан юм.

Одоогоор Трамп Бүгд найрамдах намын нэр дэвшигч болж чадах эсэхийг хэлэх хэцүү. Юуны түрүүнд тэрбээр “Fox” телевизээр дамжуулдаг үндэсний хэмжээний мэтгэлцээнд орж, сонгогчдыг өөртөө татахын тулд тодорхой босгыг давах хэрэгтэй. Олон нийтийн дунд явуулах таван санал асуулгаар эхний 10-т орсон өрсөлдөгч мэтгэлцээнд оролцох эрхтэй болно. Трамп одоогоор эхний 10-т ороогүй байгаа ч кампанит ажлын явцад юу ч өөрчлөгдөж болдог.

Тэрбээр Айова, Өмнөд Каролин, Нью-Гемпшир гэсэн гол мужуудад аль хэдийн улс төрийн зөвлөх хөлслөөд амжсан байна. Эдгээр мужид явуулсан санал асуулгаар Трамп гол өрсөлдөгч Жеб Бушийн ард хоёрт яваа аж.