Дональд Трамп, Ким Жон Уны уулзалт ба Монгол

0
161

Сүүлийн үед анхаарал татаж байгаа дэлхийн халуун сэдвүүдийн нэг бол яахын аргагүй Д.Трамп, Ким Жон Ун нарын уулзалт билээ. Саяхныг болтол АНУ-ын Ерөнхийлөгч Хойд Солонгосын тэргүүнтэй нүүр тулах ийм уулзалт болно гэдэгт итгэх хүмүүс ховор байсан биз. Тэгвэл энэ ондоо багтаан хоёр улсын тэргүүнүүд уулзана гэдэг нь тодорхой болоод байна. Дэлхийн томоохон тоймч, ажиглагч нар, улс төрийн хүрээнийхэн энэ талаар маш анхааралтай ажиглаж, нийтлэл нэвтрүүлэгтээ ч энэ талаар онцолж байна. Ерөнхийдөө энэ цаг хугацаанд иймэрхүү нөхцөлтэй хоёр орны удирдагчид уулзахаар болсон нь асуудлыг шийдэх хүсэл аль аль талд нь бий болсон гэдгийг тодорхой харуулж байгаа юм. Дональд Трампын хувьд өмнөх Ерөнхийлөгч нартайгаа харьцуулахад энэ тал дээр ихээхэн хатуу байр суурьтай нэгэн гэж бодогдохоор боловч асуудал ингэж өөрчлөгдсөн нь дэлхийн улс орнууд хойд солонгосчуудтай хуучнаараа харьцаад байх аргагүй болсныг илтгэж байгаа хэрэг.

Тэдний уулзалтын дуулиан хадахтай зэрэгцээд хаана хийх вэ гэдэг нь гол сэдэв болж байгаа билээ. Тэрхүү гол сэдвийн нэг хэсэгт нь манай Монгол Улс дурьдагдаж явааг бид мэднэ. Ерөнхийдөө уг асуудал яригдаж эхэлж байх үед Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж твиттерт Монгол улс байх боломжтой талаар сануулж, Хойд Солонгос, Японы талын уулзалтыг амжилттай зохион байгуулж байснаа дурдан, Солонгосын хойгийн талаарх Улаанбаатарын яриа хэлэлцээрийг онцолсноор гадны хэвлэлүүд Монголыг байж болох хувилбар гэж бичиж эхлэх болсон билээ. Одоогийн байдлаар хоёр улсын төрийн тэргүүнүүдийн уулзаж болох газруудын хувилбарт мэдээж АНУ болон БНАСАУ орж байна. Өмнө хоёр улсын төрийн тэргүүнүүд уулзах уулзалтыг БНАСАУ өөр дээрээ авч байсан. Тэгэх нь илүү аюулгүй гэж үзэж байсан учраас Жим Картер, Билл Клинтон нар Умард Солонгост хөл тавьсан америк улстөрчид болсон билээ. Мэдээж дараагийн хувилбар нь АНУ. Өнгөрсөн жилийн зургадугаар сард Дональд Трамп Кимийг урьж, хойд солонгосчуудыг гамбургерээр дайлна гэж ярьж байсан удаатай. Гэхдээ тухайн үед энэхүү уулзалт одоогийнх шиг бодит биш байв. Мэдээж энэхүү түүхэн уулзалт болоход хамгийн тохиромжтой газар бол дээрх хоёр улс. Аль аль нь хариуцлагатай, харуул хамгаалалтаа ч дээд зэргээр хангаж чадна. Гэхдээ уулзалтын яриа эхэлмэгц хаана болох талаар хөндөөд эхэлсэн гэдэг нь гурав дахь хувилбар байх магадлалтай гэдгийн тод жишээ.

Гурав дахь орон гэвэл хаана байж болох тухайд Швейцарь, Монгол гэсэн хоёр орны тухай ярилцацгааж байна. Бас Швед гэсэн нэр мэр сэр дуулдаж байгаа ч Хойд Солонгост АНУ-ын талыг байр суурийг хамгаалдаг гэдэг үүднээс сонгогдох магадлал муу гэгдэж байгаа юм. Швейцарийн тухайтад Ким Жон Уны амьдарч суралцаж байсан газар. Амьдралынхаа нэлээдгүй хугацааг энд өнгөрөөсөн болохоор залуу удирдагчийг энэ улсад уулзалтаа хийх хүсэлтэй байж магад гэсэн таамаглал хүчтэй явагдаж байна. Тэгээд ч дэлхийн өндөр хөгжилтэй энэ орон эртнээс нааш төвийг сахигч орон гэсэн байр суурийг баримталж ирсэн, тийм ч имижийг нэгэнт бүрдүүлж чадсан улс.

Хэрэв гуравдагч орныг сонгохгүй бол Солонгосын хойг дээрх дундын зэвсэггүй бүсэд болох талтай гэгдэж байгаа. Уулзалт энд болох нь олон талын ач холбогдолтой гэж үзэж байгаа хүмүүс ч цөөнгүй байгаа юм.

Дэлхийнхний анхаарлыг хамгийн их татаж байгаа энэ асуудал дээр Монгол улсын нэр нэлээд дурдагдах болсныг онцлохоос аргагүй. Монгол Улсын төрийн тэргүүнээр ажиллаж байсан хүн анх энэ талаар байр сууриа илэрхийлснийг үгүйсгэж, эсвэл хэн ч анхаарахгүй өнгөрч болох байсан. Гэвч дэлхийн улс орнуудын томоохон ажиглагчид, хэвлэл мэдээллийнхэн шүүрэн авч Монгол байж болох хувилбар гэсэн нь бидэнд томоохон гадаад сурталчилгаа болж өглөө. Нөгөө талаас дэлхийн хүмүүс Монгол Улс АНУ-тай ч, БНАСАУ-тай ижил түвшинд найрсаг харилцаатай цөөхөн орны нэг гэдгийг ойлгож авлаа. Яагаад Монгол байж болох хувилбар вэ гэдэг дээр төвийг сахисан байр суурьтай, байршлын хувьд байж болохоор хувилбар гэдгийг гадны хэвлэлүүд онцолж байгаа юм. Мөн АНУ-тай дипломат харилцаа тогтоосон 1990 оноос хойш ойр дотно явж ирсэн, бүс нутагтаа ардчиллын томоохон төлөөлөгч гэдгийг, БНАСАУ-тай бүр эртний найрсаг харилцаатай, хойд Солонгосын ард түмнийг эртнээс дэмжиж ирсэн, Солонгосын дайны үед дүрвэж ирсэн хүүхэд, эмэгтэйчүүдэд тусалж байсан, одоо ч БНАСАУ-аас ажиллах хүчин авдаг гэдгийг мэдэх болов. Нөгөө талаас Монгол улс Солонгосын хойгт энх тайван байдлыг тогтоохын төлөө жижиг орон гэлтгүй хариуцлага хүлээж, санаачилгатай явж ирсэн нь харагдаж байгаа юм. Улаанбаатарын яриа хэлэлцээр хэдийгээр эрдэмтэн судлаачдын хүрээнд явдаг мэт боловч зургаан талт хэлэлцээр зогссоноос хойших гол уулзалт болж ирсэн нь үнэн билээ. Улс төрийн түвшинд хэлж чадахгүй байгаа яриа, тохиролцоогоо Монголд ирж судлаачдын хүрээнд ярилцдаг болсныг олон улсын харилцааны мэргэжилтнүүд үнэлэх болсон. Нөгөө талаас Монгол улс хойд Солонгосын ажилчдыг авч ажиллуулдаг дэлхийн цөөхөн орны нэг. Хэдийгээр НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлөөс БНАСАУ-ын эсрэг хориг арга хэмжээ тавьж, үүнийхээ дагуу ажилчдын гэрээг сунгахгүй байх, улс орноосоо гаргахыг шаардаж байгаа ч монголчууд аль аль талын эрх ашгийг хангах гэж оролдсоор ирсэн улс. Ихэнх улс орнууд хойд солонгосчуудыг улс орноосоо шууд гаргаж байгаа ч манайхан заагдсан эцсийн хэмжээгээр солонгос ажилчдын тоог цөөлж байгаа. Өнгөрсөн арванхоёрдугаар сарын 22-ны өдөр НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн тогтоол гарч, энэхүү тогтоол гарснаас 24 сарын дотор умард солонгос ажилчдыг гаргах үүргийг өгсөн билээ. Умард солонгосын ажилчдын Монголоос жилд олж байгаа мөнгө нь гэхэд нэг удаагийн цөмийн зэвсгийн туршилтыг санхүүжүүлэх хэмжээнд байдаг гэж олон улсын байгууллагууд үздэг бол манай тал энэ нь Засгийн газрыг санхүүжүүлж байгаа гэхээсээ умард солонгосын ард иргэдийг дэмжиж байгаа хэрэг гэж үздэг юм. Ийм нэгэн нөхцөл байдал дээр дэлхийн улс төрийн томоохон уулзалтын дунд Монгол улсын нэр хавчуулагдаад авлаа. Мэдээж уулзалт болох газрыг талууд нарийн судалж, сонгох биз ээ. Манайхны хувьд аюулгүй байдлыг хангах талаасаа босго өндөртэй учраас тодорхой шалгуурыг давах хэрэгтэй болно. Тэгээд ч АСЕМ-ийг зохион байгуулах болсны төлөө бөөн уур уцаар болж байсан хүмүүс энэ уулзалтыг хийх болчихвол боож өгөх дөхөх биз. Гэхдээ манайд болох болохгүй нь хамаагүй зөвхөн сонголтын нэг хувилбар болж нэр дурдагдсан гэдэг л Монголын гадаад сурталчилгаанд хангалттай амжилт юм.

 

Сэтгэгдэл үлдээх

Please enter your comment!