Х.Бээжин: Туул гол улаан шороотой урсч, хүн малгүй амьдрах нөхцөлгүй болсон

0
158

“Дэлхийн монгол ногоон нэгдэл” төрийн бус байгууллага Туул голын голдиролд алт олборлож байгаа компаниудын талаар ноцтой баримт дэлгээд байгаа. Тэгвэл энэ асуудлаар “Дэлхийн монгол ногоон нэгдэл” төрийн бус байгууллагын тэргүүн Х.Бээжинтэй уулзаж дараах зүйлсийг тодрууллаа.

-Танай байгууллага хөдөө орон нутагт ажиллаад ирсэн. Яг хаагуур явав?

-Байгаль хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ТББ-ууд Байгаль хамгаалах тухай хуулийн 32-р зүйлд заасан эрхийг эдэлдэг. Өөрөөр хэлбэл, тухайн уурхайн үйл ажиллагаа, бичиг баримт зэрэгтэй танилцах эрхтэй гэсэн үг юм. Энэ эрхийнхээ хүрээнд манай байгууллагаас Төв аймгийн Заамар сум болон Булган аймгийн Бүрэгхангай сумдын нутагт байрлах алтны уурхайдад үзлэг хийсэн.

-Үзлэгээр ямар зөрчил илэрсэн бэ?

-Төв аймгийн Заамар сумын нутагт байрлах “Монполимет” компани нь урт нэртэй усны тухай хуулийг зөрчсөн байсан. Энэ хуульд энгийн хамгаалалтын бүсээс 200 метрт уул уурхайн олборлолт хийхийг хориглосон байдаг. Гэтэл тэр компани 200 метр хол байх байтугай алт олборлодог том байшин шиг машинаа усанд тавьсан байсан. Бид энэ талаар хэлж бичиг баримттай нь танилцах гэсэн боловч бидэнд үзүүлсэнгүй. Тийм болохоор тэр компанид өөр ямар зөрчил байгааг мэдэхгүй байна. Хуулийн дагуу бол голоос 200 метр дотор уул уурхайн лиценз өгөх ёсгүй. Өгсөн байлаа ч хуулиараа хасалт хийлгэсэн байх ёстой. Магадгүй энэ компани зөвшөөрөгдсөн газраасаа гадагш  ухсан байхыг үгүйсгэх аргагүй.

– Монполимет компанийн энэхүү хууль зөрчсөн үйлдэлд ямар арга хэмжээ авагдах вэ?

-Харамсалтай нь бидэнд арга хэмжээ авах эрх байдаггүй. Илэрсэн зөрчил дутагдлаа арилгахыг шаарддаг. Хэрэв хүлээж авахгүй бол захиргааны байгууллагад мэдээлж, байгаль орчинд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх хүсэлт гаргадаг юм. “Монполимет” компани нь удаа дараа ингэж хууль зөрчиж байгаа. Бид сүүлийн гурван жил энэ асуудлаар шаардлага хүргүүлж байсан. Энэ болгонд огт хариу мэдэгдэл өгдөггүй. Үнэхээр хууль зөрчөөгүй юм бол бидэнд хариу хэлэх л ёстой. Нутгийн иргэд гол ус бохирдуулаад байна хэмээн хэлж тэмцэж олон нотлох баримтыг шүүхэд өгч байсан юм байна лээ. Харамсалтай нь шүүх яагаад ч юм “Монполимет” компанийн талд хариуг гаргасан байсан. Сая хүртэл бид хэвлэлийн хурал хийж голоос 200 метр дотор олборлолт хийж байна хэмээн хөдлөшгүй баримт дэлгээд байхад Монполимет компаниас “Бид хууль зөрчөөгүй” гээд ичихгүй хэлээд байгаа. Бид бүх нотлох баримтуудыг цуглуулан Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Н.Цэрэнбатад өгч, хууль зөрчиж байгаа үйлдлийг нь ажлын хэсэг гаргаж шалгаач, учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлээч хэмээн хүсэлт гаргаад байгаа. Хуулийн дагуу 14 хоногийн дотор хариу өгөх байх.

-Энэ суманд байгаль хамгаалагч болон мэргэжлийн хяналтын байцаагчид байдаг биз дээ. Ухаж сүйтгэсэн газраа нөхөн сэргээлт хийдэг юм уу?

-Байлгүй яахав. Сум орон нутаг бүрд мэргэжлийн хяналт, байгаль орчны төлөөлөгчид байдаг. Байлаа гээд яахав, тэдний үгийг тоодоггүй л байхгүй юу. Нөхөн сэргээлт хамгийн сайн хийдэг үлгэр жишээ компани гэдэг ч газар дээр нь очоод харахаар тийм биш. Жаахан газар мод тарьсан. Түүнийхээ зургийг хэдэн талаас нь аваад нөхөн сэргээлт сайн хийдэг хэмээн хэлдэг. Үнэн хэрэгтээ энэ нь сүйтгэсэн газартай нь харьцуулахад чамлалттай газар юм. Наад зах нь тэр 200 метр дотор ухсан нь байгаль орчинд маш их хохиролтой болж байгаа. Ямартай ч Заамар сум өнөөдөр овоолсон шороон дунд оршиж байна. Туул гол улаан шороотой урсч, хүн малгүй амьдрах нөхцөлгүй болсон.

“Монполимет” компани нь одоогийн эзэн хэн байна?

-Бичиг баримтаа огт үзүүлдэггүй учир энэ талаар бас сайн мэдээлэл алга. Ямартай ч УИХ-н гишүүн Ц.Гарамжав үүсгэн байгуулсан. Одоо чухам холбоотой үгүйг нь мэдэхгүй байна.

 

Сэтгэгдэл үлдээх

Please enter your comment!